Tercih yapılacak meslek ile ilgili objektif verilerin değerlendirildiği çok
yönlü araştırma yapılmasının ailenin ön önemli görevi olduğunu vurgulayan
Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Figen Karaceylan
Çakmakçı, “Mesleğin tam olarak ne yaptığı, çalışma şartları, çalışma ortamı,
kariyer olanakları, mesleğin uygulanması aşamasında yalnız mı çalışacağı, grup
çalışması mı yapacağı, tercih edildiği takdir de bireysel olarak bu mesleği
yapacağı gibi veriler değerlendirilmeli. Araştırma yapılırken internetten
araştırma yapılması, blogların okunması, youtube kanallarınından izlenmesi, o
mesleği yapan kişilerle konuşulması ve bölümde okuyan kişilere danışılması
oldukça önemli” açıklamasında bulundu.
Gencin meslek tercihinde idealleri
dikkate alınmalı
Mesleğin adına ve havasına göre tercih yapılmaması gerektiğini vurgulayan
Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Figen Karaceylan Çakmakçı, “Örneğin çok
yüksek puan almış bir gencin istemediği halde popüler diye tıp fakültesi tercih
etmesi uygun değildir. Puanına yazık olur, herkes ne der, bu kadar çabalaman
boşuna mı? denilerek yapmak istemediği bir mesleğe yönlendirilmemeli” dedi.
Aileler çocuklarına asla baskı yapmamalı
Gencin yanında olunması ancak baskı yapılmaması gerektiğini belirten Çocuk
ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Figen Karaceylan Çakmakçı, “Aileler yaptığı
araştırmaları gençle dürüstçe paylaşmalı. Örneğin; ailenin kendi idealize
ettiği, gencin yapmasını istediği bir meslek olabilir. Gençle bu meslek
hakkında konuşurken sadece olumlu taraflarını aktarmak yerine olumsuzlukları da
paylaşmalı. Diğer önemli bir husus ise belki de genç ailenin beklentisini
karşılamayan bambaşka bir meslek tercih ediyor olabilir. Bu durumda gencin
tercihine saygılı olunmalı, seçtiği yol küçümsenmemeli” önerisinde bulundu.
Gencin sadece evden uzaklaşma amacıyla
tercih yapmasına zemin hazırlanmamalı
Aldığı puan üzerinden gencin ‘başarılı oldun veya başarısız oldun’ gibi
kategorize edilmesi ve genelleme yapılmasının benlik saygısı üzerinde ağır
travma etkisi yaratabileceğini söyleyen Dr. Figen Karaceylan Çakmakçı,
“Kullanılan sözcüklere dikkat edilmeli. 3 saatlik sınav hiçbir zaman kişinin
başarılı veya başarısız olacağının göstergesi olamaz. Genci yetersiz
hissettirecek, değersizleştirecek tutum ve davranışlardan kaçınılmalı. Sonuç ne
kadar kötü olursa olsun, sakinliğin korunup gençle yapmak istedikleri ve
gelecek planları konuşulup, yol haritası belirlenmeli. Belki genç tekrar sınava
girmek isteyebilir. Ailenin olumsuz tutumları nedeniyle sadece evden uzaklaşma
amacı güden tercihler yapmasına zemin hazırlanmamalı” dedi.
Gençlerle inatlaşmayın
Kafası karışan gençlerin bu süreçte huysuz, öfkeli ve uyumsuz olabileceğini
söyleyen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Figen Karaceylan Çakmakçı, “Bu
süreçte olabilecek inatlaşma yanlış kararlar almasına neden olabilir. Bu yüzden
aile sakin kalmalı ve gereksiz çatışmadan kaçınmalı” açıklamasında bulundu.
Çakmakçı gençlerin tercih dönemi için şu önerilerde bulundu.
- 20 yıl sonra bu mesleği yaparken kendilerini hayal etmeliler ve kararlar bu doğrultuda verilmeli.
- “En doğru kararı veriyor muyum acaba?” diyerek kafa karışıklığı olabilir. Bu yüzden gence düşen görev de mesleklerle ilgili doğru kaynaklardan, objektif veriler değerlendirilerek bireysel araştırma yapılmalı.
- Ne istediğine tam olarak karar verilmeli. Popüler, çok para kazıyor, yüksek puan aldım gibi kendisini mutsuz bir yaşama sürükleyecek yanlış kararlar alınmamalı. 20 yıl sonra da bu mesleği yapıyor olduğunu hayal etmeli, kendisini nerde görüyor değerlendirmesi yapılmalı. “İstemiyorum ama çok para kazanacağım” hırsına kapılmadan, acele etmeden karar verilmeli.
- Gencin kendi idealleri yerine ailenin, öğretmenlerin beklentisini karşılamak için istemediği kararlar alması, hayat boyu mutsuz olabileceği bir yaşama zemin hazırlayabilir.
- Severek yapabilecek meslekler tercih edilmeli. Sevmek başarı ve mutluluğu beraberinde getirecektir.
- Genç karar verirken, başkasının ne düşündüğünden çok ne isteğine karar vermeli. Havalı olmak ya da o mesleği seçersem hor görülürüm diye düşünmek yerine ideallerinin peşinden gidilmeli.
- Bir mesleği yaparken, işini sevmek, heyecan duymak, ilk gün gibi motive olabilmek, işinden tatmin olmak; kişiye hem mutluluk getirir hem de başarı. Bunun sonucunda da para kazanmamak olası bile değildir.
