SANKO Üniversitesi Sani Konukoğlu Uygulama ve
Araştırma Hastanesi Uzman Psikolog- Bilişsel Davranışçı Terapisti Melis Tümer
Süyür, kötü karneden sadece çocuğun sorumlu olmadığını belirterek, aileleri
duyarlı davranmaya çağırdı.
Karne döneminden sonra yaz tatilinde
yapılabilecekler konusunda açıklamalarda bulunan Süyür, “Aileler ve öğrenciler karne heyecanı yaşadı. İyi karne kötü karne etiketi yapmadan önce aileler uzun
soluklu bir dönemi değerlendirmeli” dedi.
Ortada bir sonuç varsa ve bu sonuç olumlu da olsa
olumsuz da olsa tek bir kişiyi etiketlemenin doğru olmadığını kaydeden Süyür, “Dönem
boyunca iyi koordine olmak çok önemli. Bu da aile üyelerinin ve eğitim
kurumlarının desteği ile olur” diye konuştu.
Karnenin çocuğun öğrenme süreçleri ve
davranışlarının bir geri bildirimi olduğunun bilinmesi gerektiğine dikkat çeken
Süyür, şöyle devam etti.
“Çocuğumuza kişiselleştirme yapıp, karnesi
zayıf gelen çocuğa zayıf öğrenci muamelesi yapılmamalıdır. Çocuğun sadece
karnesi zayıftır, kişiliği değil, kişiliğine genelleme yapılması doğru değildir.
Kişiliğine yönelik olumsuz davranışlarla karşılan çocuk yalnızca ’başarılıysam
değerliyim ve yeterliyim, başarısız olursam kimse beni sevmeyecek’ gibi
işlevsel olmayan gerçek dışı düşünceler geliştirebilir. Bu durum çocukta
özgüven eksikliğine sebep olabilir. Ayrıca sadece başarılı olursam toplumdan
onay ve değer görebileceğim inancı ile yalan söyleme ya da kaçınma davranışları
gibi yollara başvurabilir.”
Kimi çocuğun sayısal derslerde iyiyken, kimisinin
resimde, el becerisinde iyi olabildiğine vurgu yapan Süyür, ilgi ve becerilerin
her çocukta farklı olduğunu anımsattı.
“Yaz tatili bir çeşit özgürlük gibidir. Arada
bir soluklanmak, disiplinden az da olsa uzaklaşma fırsatıdır. Çocuklar kadar
aileler için de önemi büyüktür” diyen Süyür, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Çocuklar için gerçek anlamda dinlendirici, rahatlatıcı
ve motivasyonla yeni döneme başlamalarını sağlamak ailelerin elindedir. Her
öğrencinin tatille ilgili beklentisi farklıdır. Kimi öğrenci yaz tatilini, eksiklerini
gidermek için ders çalışarak değerlendirirken kimi öğrenci günlerini televizyon
veya bilgisayar başında geçirmeyi tercih ediyor olabilir. Fakat sonuç her ne
olursa olsun kötü karnenin tek sorumlusu çocuk değildir, çocukla bu sorumluluğu
paylaşmak gerekir.
Çocuğun okuldaki başarısızlığının nedenlerine
gelince, bunlardan bazıları çocukların kendilerine has kişisel özellikleridir.
Bilinmelidir ki her çocuk aynı değildir. Her çocuğun farklı kendi şahsına özel
becerileri vardır. Önemli olan okul ve aile arasındaki uyumdur. Her iki
gözlemci de çocuğun neye yeteneği olduğunu gözlemlemelidir ve o alanda
çocuklarımız desteklenerek, geleceğimizin mirasları, özgüvenli çocuklar yetiştirilir.”
AİLEDEN KAYNAKLAR NEDENLER
Başarısızlığın ikinci nedeninin, aileden kaynaklanan nedenler olabileceğine
işaret eden Süyür, “Şöyle ki; anne-babanın sağlıklı model olması, kültürel
seviyenin, ders çalışma ortamının sağlanması, ailenin disiplini, başarıyı
olumlu etkileyen faktörlerdir” ifadelerini kullandı.
Diğer bir düşünülmesi gereken konunun, okuldan
kaynaklanan nedenler olduğuna vurgu yapan Süyür, “Okuldaki eğitim ve öğretim
programının çocukların gelişim seviyelerine uygun zenginleştirilmiş programlar
olması gerekir. Ayrıca, çocuğun akademik başarısı beklenenin altında ise
öncelikle bir araştırma yapılmalıdır” uyarısını yaptı.
Bazen çocukla aile ve okul uyum içinde olup,
çocuk çalışsa bile başarı elde edilemediğinin altını çizen Süyür, şunları
kaydetti:
“Bu noktada çocuktaki kaygı düzeyine bakılmalı.
Çalışmasına rağmen bilgiyi kâğıda dökememesinin birçok nedeni olabilir.
Bilişsel anlamda çarpıtmalar yapabilir. İşlevsel olmayan düşünceleri ele alınıp
çalışılmalı. Bilişsel davranışçı terapi ile seanslar uygulanmalı. Çocuğun
gelişim düzeyini, öğrenme biçimlerini ve dikkat becerilerini anlamayabilmenize
yardım edecek, birtakım çocuk değerlendirme testleri var, çocuk-aile ve okula
yönelik bir çalışma düzenlenmeli. Bu üçgen kurulabilirse, sorunu çözmeye adım
atmış oluruz.”
TATİL ÖNERİSİ
Anne-babalara, “Karne ile birlikte güzel bir
tatil heyecanı da beraberinde gelir, önemli olan karne heyecanını karne
sendromuna çevirmemektedir. Karne almak, aksine çocuklara tatilin geldiğini
çağrıştırmalıdır” diye seslenen Süyür,
tatille ilgili şu önerilerde bulundu:
“Çocuğunuz düşük notlar
getirmiş olsa da onunda tatile, okul düzeninden uzaklaşamaya ihtiyacı
olacağını unutmayın. Bu sebeple düşük
notu olsa bile çocuğunuz elinden gelenin en iyisini yaptı ise ona da birödül vermeniz, onu motive
edecektir. Böylece çocuğunuzun sizin ona vereceğiniz ödül için çalışma gerekliliği yerini ‘kendim için çalışmalıyım’
düşüncesine bırakır. Bu da çocuğunuz da
özdisiplin gelişmesini sağlayacaktır.
Çocuğun tatilde bol bol dinlenmesine ve tatilin
keyfini çıkarmasına fırsat tanıyın. Tatil
zamanını birlikte vakit geçirebileceğiniz, çocuğunuzun yeni dönem için
enerji depolaması için bir olanak olarak görün. Tatil döneminde bilgisayar başında çok fazla vakit geçirmenin hem
sağlıksız beslenmeyi tetikleyeceği hem de uyku düzeni olumsuz etkileyeceği
bilinmelidir.
Bilgisayar başında çok fazla zaman harcayan
çocukların obeziteye daha yatkın olabildiği araştırmalarla desteklenmiştir. Geç
uyuyup, geç uyanan çocuk kahvaltı öğününü kaçırır. Kahvaltı öğünü mutlaka
olmalı. Çocuğunuzu kitap okumak, bulmaca çözmek gibi aktivitelerde bulunması
için onu teşvik edin. Havaların ısınması ile havuza girmek, denizde yüzmek gibi
enerjisini atabileceği fırsatlar tanıyın.”
Okulun açılmasına doğru, bir önceki dönemi
hatırlatıcı çalışmalarla ödül yöntemi uygulanarak çocuğa destek olunmasını
isteyen Süyür, anne ve babalara, “Çocuğunuzun size karşı yapmasını
istemediğiniz hiçbir davranışı siz de çocuğunuza sergileyemeyiniz. Unutmayın ki
çocuk söylenenden çok, gördüğünü rol model olarak alır” diyerek sözlerini
tamamladı.
