Bütün kış özlemini çektiğimiz, tatil planları yaptığımız, bol güneşli sıcak
yaz günlerinin gelmesiyle açık havada daha fazla zaman geçirmeye başladık. Bu
zamanlarda şüphesiz ki ebeveynlerin aklına ilk gelen sorular; çocuklarımız bu
güneş ışınlarından ne kadar faydalanmalı, fazla maruz kalınması durumunda
nelere dikkat etmeli ve ne şekilde korunmalı?
Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr.
Üyesi Coşkun Saf, aileleri bilgilendirdi.
Fazla Güneş Işınları Melanoma Sebep Olabilir!
Öncelikle bilinmesi gereken hepimizin bir miktar güneş ışığına ihtiyacı
olduğudur. Güneş ışığı vücudumuzdaki kalsiyum emiliminde ve daha güçlü
kemiklerin oluşumunda önemi büyük olan D vitamininin sentezlenmesi için
gereklidir. Büyümekte olan çocuklarımızda D vitamini daha fazla önem
kazanmaktadır. Her ne kadar sağlıklı bir diyetle ve dışarıdan D vitamini
desteğiyle eksikliği önlenmeye çalışılsa da belli miktarda güneş maruziyeti ile
doğal yollardan vücutta üretilmesi önemlidir. Ancak birçok konuda olduğu gibi
güneşinde de azı yarar çoğu ise zarar getirmektedir. Fazla maruz kalındığında
ise karşımıza çıkan başlıca sorunlar; güneşin ultraviyole ışınlarına bağlı
oluşan cilt ve göz hasarları, yanıklar, uzun dönemde ise “melanom” adı verilen
cilt kanseridir. Bu nedenle çocukları fazla güneşten korumak önemlidir.
Saat 10.00 ile 16.00 Arasına Dikkat!
Cilde rengini veren melanin maddesinin az olduğu açık tenli veya çilli
çocuklar, güneşin zararlı etkilerine daha da açık olduğundan ayrıca dikkat
edilmelidir. Maruz kalınan güneş ışınının süre ve yoğunluğu arttıkça ciltte
oluşacak hasar riski de artmaktadır. Ayrıca bu ultraviyole ışınlar ciltte erken
yaşlanma ve kanser gelişimi gibi gözle görünmeyen hasara da yol açabilmektedir.
Ultraviyole ışınlar yaz aylarında ve güneş ışınlarının dik açıyla geldiği
saatlerde (saat 10.00 ile 16.00 arasında) en güçlü düzeydedir.
Güneş yanığı bulguları çocuktan çocuğa değişmekle birlikte ciltte
kızarıklık, şişlik, ağrı, su toplamış kabarıklıklar ve günler sonra oluşan
ciltte kuruluk, kaşıntı ve soyulma şeklinde görülürken maruziyetin süre ve
yoğunluğuna bağlı olarak da ateş, halsizlik, bilinç bulanıklığı, baygınlık gibi
güneş çarpma şikayetleri de eşlik edebilmektedir.
Güneş Yanık Ve Çarpmalarında Ne
Yapılmalı?
Öncelikle önemli sorunlar yaratabileceğinden eğer çocuğunuzda güneşe bağlı
ciddi veya geniş yanıklar ya da su toplamış alanlar oluştuysa, ateş, bulantı,
kusma, düşkünlük gibi şikayetler varsa mutlaka bir çocuk doktoruna göstermeniz
gerekmektedir. Hafif maruziyette çocuğunuza ılık-serin bir duş aldırabilir ve
güneş yanığı oluşan bölgelere soğuk kompresler uygulayabilirsiniz. Doktorunuzun
önerebileceği ateş düşürücü ve ağrı kesicilerden kullanabilirsiniz. Bebeğinizin
veya çocuğunuzun hassas cildine uygun iyi bir nemlendirici, aloe veralı bir
krem kullanabilirsiniz. Yine doktorunuzun önerisi doğrultusunda yanığın
ciddiyetine göre cilde steroidli kremler veya lokal ağrı kesici kremler de
kullanılabilir. Eğer su toplamış kabarcıklar oluştuysa, enfeksiyon riski
olacağından bunları patlatmamanız gerekmektedir. Ayrıca güneşe maruz kalan ve
güneş yanığı oluşan çocuklara birkaç gün ekstradan sıvı vermeniz oluşabilecek
sıvı kaybını önlemek açısından önemlidir.
Çocuklarımızı Zararlı Güneş Işınlarından
ve Çarpmalarından Nasıl Korumalıyız?
- * Tabii ki her hastalıkta olduğu gibi önlem tedaviden daha önemlidir. Güneşin zararlı etkilerinden çocuklarımızı korumak için ilk tedbir güneşin dik açıyla vurduğu saatlerde (10.00 ile 16.00 arası) uzun süre güneşte kalınmamalıdır. Eğer çocuğunuz uzun süre açık havada kalacaksa güneş temasını engellemek için açık renkli, vücudu olabildiğince örtecek, transparan olmayan uygun bir kıyafet ve şapka, göz hasarını engellemek için ise büyük çocuklarda yaşına uygun bir güneş gözlüğü kullanabilirsiniz.
- * Ciltleri daha hassas olduğundan, vücudun ısı regülasyonu tam gelişmediğinden ve de güneş koruyucu kremlerin kullanımı uygun olmadığından 6 aylıktan küçük bebekleri direkt güneş ışığına maruz bırakmamak gerekmekte, kısa süreli kalma olacaksa da vücudun büyük kısmını örten uygun hafif bir kıyafet, yüzünü olabildiğince koruyacak geniş kenarlıklı bir şapka tercih edilebilir.
- * 6 aylıktan büyük çocuklarda dışarı çıkmadan 30 dakika önce en az 30 faktör (tercihen 50+ faktör) olacak şekilde çocukların hassas cildine uygun, dermatolojik olarak test edilmiş bir güneş koruyucu losyon kullanılmalı ve gün içinde gerekirse birkaç kez tekrar uygulanmalıdır. Çocuğunuzda bir güneş koruyucu losyon kullanmadan önce az miktar bilek bölgesine uygulayıp kızarıklık, şişlik gibi bulguları olup olmadığını test etmeniz, göz çevresine uygularken de göze temas etmemesi açısından dikkatli olmanız uygun olacaktır. Güneş koruyucuyu sürerken kulak kepçeleri, dudaklar, ense, ayak üstleri gibi güneş ışığı gören tüm alanlara uygulamak gerekmektedir.
- * Güneşten korunma çocuklarımızda doğumdan başlayıp ömrü boyunca devam edilmesi gereken önemli bir uygulamadır. Çocuklarımızı güneşin zararlı etkilerinden korurken kendimiz de gerekli hallerde güneş koruyucu losyonlar ve güneş gözlüğü kullanarak, riskli saatlerde güneş altında uzun süre kalmayarak iyi bir rol model olmayı ve bu sayede çocuklarımızda konuyla ilgili ömür boyu sürecek bir bilinç oluşturmayı aklımızdan çıkarmamalıyız.
